ابعاد مناسب بستر ورمی کمپوست
بستري با طول دلخواه و عرض 60-40 سانتي متر و عمق 50-30 سانتي متر حدود 100 عدد کرم خاکي را به ازاي هر متر طول بستر در خود جاي مي دهد و يا در حدود 25عدد کرم بالغ را توليد مي کند. در صورتي که بعضي از پرورش دهندگان براي افزايش توليد ، اين سطح را بالا مي برند و تعداد بيشتري کرم توليد مي کنند. پس از هر 30 تا 45 روز يا هر 30 تا 90 روز ، کرم هاي خاکي برداشت شده و بستر ها بايد جايگزين شوند. مدت زمان يادشده به شرايط محيطي ، روش پرورش و ترکيب بستر بستگي دارد.
طول و عرض بستر پرورش کرم به قابل حمل و يا ثابت بودن آن و مقدار
پسماندها بستگي دارد که هر خانواده در هفته توليد مي کند. به طور معمول حجم
33 سانتي متر مکعب به ازاي هر 450 گرم مواد آلي مطلوب است. از مزاياي
محفظه چوبي ، خاصيت جذب رطوبت به وسيله آنهاست.
نبايد از چوب هايي که داراي مواد آروماتيک اند ( همانند چوب درختان سرو و
کاج ) استفاده کرد. محفظه هاي پلاستيکي ، رطوبت را به مقدار بيشتري در خود
حفظ مي کنند. به منظور عمل تهويه و زهکشي بهتر ، کف بستر نگهداري کرم ها
بايد داراي سوراخ هاي زهکشي باشد. محفظه را بايد روي چوب يا آجر قرار داد
تا آب ثقلي به راحتي خارج شود. از زه آب خروجي ( چاي ورمي کمپوست ) مي توان
به عنوان کود مايع در فضاي سبز استفاده کرد. کرم ها تاريکي را ترجيح مي
دهند ، براي جلوگيري از ورود نور زياد و ممانعت از کاهش رطوبت موجود ، بايد
روي بسترها را با پوشش مناسبي نظير کاه و کلش گندم پوشاند. براي اين منظور
مي توان گودالي با عمق 40 سانتي متر در زمين حفر کرد و محفظه را درون آن
قرار داد و اطراف آن را با خاک و روي آن را با کاه وکلش گندم پوشاند.
مواد مورد نياز براي استفاده در بستر کرم ها
ابتدا کف بستر را مي توان با خرده هاي روزنامه ، برگ هاي خرد شده ، کاه
وکلش گندم و مواد آلي ( خاک اره ، پيت موس ، کمپوست و يا کود دامي پوسيده )
پوشاند. مواد آلي بايد داراي رطوبت مناسب ( 70-60 درصد ) بوده و از
پوسيدگي مناسبي برخوردار باشند. نسبت کربن به نيتروژن مناسب درداخل مواد
آلي در حدود 30:1 تا 40:1 است. استفاده از مواد آلي تازه ، سبب افزايش دما
در توده ماده آلي شده و کرم ها در اثر گرماي زياد از بين کي روند. استفاده
زياد مواد داراي پروتئين و ديگر ترکيبات آلي نيتروژنه قابل تجزيه نيز مضر
است ، زيرا اين ترکيبات آمونياک آزاد کرده و سبب افزايش موقتي pH بستر مي
شوند و مواد آلي بسترها را به سرعت تجزيه کرده و از بين مي برند. استفاده
از پسماندهاي گياهي و کودهاي حيواني ، براي بسترسازي مناسب است. بعضي از
پرورش دهندگان ، مواد بستر را با خاک رس مخلوط مي کنند. اين روش موجب هدر
رفتن زمان و افزايش هزينه ها شده و محصول کاهش مي يابد. استفاده از کود
اسبي و فضولات خرگوش مناسب است.
اگر مواد بسترها داراي مقادير زياد کربوهيدرات ها و ديگر مواد آلي باشند ،
ممکن است بسترها ايجاد حرارت شود. در چنين شرايطي ، دماي درون توده به 60
درجه سانتي گراد يا بيشتر مي رسد که مرگ کرم ها يا فرار آنها از بستر را در
پي دارد. بنابراين ، موادي از اين نوع بايد پس از طي شدن مرحله حرارتي به
بسترها اضافه شوند.
اين روش با ساخت توده يا توده هايي که بالاي آنها هموارباشد و افزايش
رطوبت امکان پذير باشد ، انجام مي شود. وقتي مرحله حرارتي به اتمام رسيد ،
مواد بايد به خوبي مخلوط شده و خرد شوند. اگر مواد خيلي ريز باشند ، کرم ها
قادر به بلع آن نبوده ، در نتيجه رشد ناکافي خواهند داشت. غلظت هاي زياد
نمک ممکن است موجب کاهش پيله و وزن کرم ها شويد ، بنابراين مواد بستر بايد
براي برطرف کردن نمک اضافي آب شويي ، رطوبت مواد بستر ثابت نگاه داشته مي
شود ، اما از روش غرقاب کردن بسترها نبايد استفاده کرد. دماي مواد بستر نيز
بايد کنترل شود. اگر دما پس از 5 تا 6 روز پايين تر از 26 درجه سانتي گراد
باقي بماند ، بسترها ممکن است براي کرم ها مفيد واقع شوند. پس از اضافه
شدن کرم ها ، بستر بايد مرطوب نگاه داشته شود. در ضمن استفاده از مواد
سلولزي ( خاک اره ) به دليل ايجاد تهويه بهتر ، به عمل تنفس و بقاي کرم ها
کمک مي کند و اضافه کردن مقدار کمي ماسه ريز به توده ماده آلي ، به عمل هضم
غذا در سنگدان کرم کمک مي کند.
در شرايط مطلوب ، روزانه هر کرم به اندازه وزنش مواد غذايي مصرف مي کند ،
ولي به طور متوسط روزانه مواد آلي نصف وزن بدن کرم است. به عبارت ديگر در
هر 33 سانتي متر مکعب مواد آلي بايد 50 عدد کرم موجود باشد.
